www@toruande.org.pl
nie wiem czy podać :-)

Pierwszy marbled Agapornis roseicollis pochodził ze Stanów Zjednoczonych.

Dlatego pierwotnie użyto nazwy „American golden cherry”, która była pochodną American Cherryhead lub zwykłego American Yellow. Wtedy „Cherryhead” była angielską nazwą Agapornis roseicollis. Jednak pytanie, gdzie i kiedy pojawił się pierwszy marbled A. roseicollis w Stanach Zjednoczonych, pozostaje bez odpowiedzi. Istniała wtedy „golden cherry” - były to marmurkowe ptaki w kolorze zielonym, ale była też „silver cherry” - reprezentowało to kombinację marbled z akwa lub turkusem. Niektórzy hodowcy zaczęli opierać swoją selekcję na ptakach o najsilniejszym wzorze „edged”, które czasami nazywano greywingami. Innymi słowy, każdy nazywał je według własnego uznania.

W Holandii wkrótce wprowadzono dla tej mutacji nazwę „pastelgezoomd”. Holenderska nazwa tej mutacji opierała się na "wybielonym pastelowym” kolorze ciała i skrzydłach z wzorem „edged”. Kiedy konstruowano nazwy międzynarodowe, przyjęto niepoprawne angielskie tłumaczenie tej holenderskiej nazwy: edged dilute. Jest to błędne tłumaczenie, ponieważ zamiast edged pastel użyto edged dilute. W tamtych czasach dilute było niewłaściwie używane w wielu krajach w przypadku tego, co jest obecnie znane jako pastel. Stąd prawdopodobnie błędne tłumaczenie.

Trzeba jednak pamiętać, że użycie nazwy „edged dilute” może prowadzić do wielu nieporozumień. Nie wolno zapominać, że dilute i edged to dwie zupełnie różne istniejące mutacje i że tę nazwę można pomylić z kombinacją mutacji edged i dilute. Nazwa „edged dilute” nie była poprawna i  wywołała oczywiste zamieszanie, była dyskutowana na arenie międzynarodowej z różnymi organizacjami i hodowcami przez kilka lat. Wszyscy musieli przyznać, że użycie nazwy „edged dilute” może spowodować wiele zamieszania i że trzeba znaleźć rozwiązanie. Poproszono hodowców aby sami przedstawili rozwiązanie.

W czerwcu 2010 roku sprawy zaczęły nabierać tempa. Postanowiono użyć dla tej mutacji międzynarodowego terminu „marbled” (marmurkowy). Ta nazwa była już używana w literaturze naukowej do opisania podobnej mutacji u przepiórek (Coturnix coturnix) i dlatego została zasugerowana przez Pedro Prieto z Wenezueli. „Marbled” została zaakceptowana.

 

Marbled

Marbled jest autosomalną recesywną mutacją eumelaniny, którą obecnie można znaleźć tylko u nierozłączek Agapornis roseicollis. W tej mutacji ptak ma typowe „marmurkowe krawędzie” piór na skrzydłach. Krawędzie powstają, ponieważ redukcja eumelaniny w skrzydłach przejawia się głównie w rdzeniu piór pokryw skrzydłowych. U doskonałego standardowego ptaka eumelanina w rdzeniu piór zmniejszy się o około 60%. Daje to jasnozielone pokrywy skrzydeł z jasnozielono-żółtym wnętrzem (rdzeń). Ponieważ zewnętrzna krawędź pióra zawiera więcej eumelaniny, będzie ciemniejsza. Tworzy to krawędzie na piórach, które powodują, że skrzydła wyglądają na „edged”. To samo dzieje się z lotkami. Redukcja eumelaniny w upierzeniu ciała wynosi około 50% i jest taka sama jak u pastelowego ptaka. W rezultacie „ciemniejsze krawędzie” można znaleźć tylko na skrzydłach i lotkach. Kuper tych ptaków również będzie bledszy. Łapki i pazurki są jasnoszare. Warto wspomnieć, że nie wszystkie ptaki marbled mają taką samą redukcję eumelaniny w piórach. U niektórych ptaków wzór krawędzi jest wyraźnie widoczny, inne mogą mieć bardziej ograniczoną redukcję, co skutkuje bledszym „krawędziowaniem”. Niektóre ptaki marbled mają wyraźnie ciemnoczerwone oczy po urodzeniu, inne wydają się mieć czarne oczy. Innymi słowy, istnieje sporo różnic w fenotypie tej mutacji. To regularnie powoduje, że ludzie sugerują, że może być aktywnych kilka alleli marbled.

Na przykład w Brazylii od kilkudziesięciu lat hodują Agapornis roseicollis określaną jako „greywing”. Mówi się, że te fenotypy zostały po raz pierwszy sprowadzone ze Stanów Zjednoczonych i można je wyraźnie odróżnić od oryginału marbled ze względu na charakterystyczną szarą obwódkę na skrzydłach. Redukcja eumelaniny w rdzeniu pokryw skrzydeł jest w tych fenotypach prawie całkowita, w wyniku czego będą one żółte w seriach zielonych i białe w seriach niebieskich. Próbne pary już udowodniły, że jest to albo marbled albo allel marbled, ponieważ w połączeniu ze zwykłym marbled można znaleźć oba typy potomstwa. Musimy zdawać sobie sprawę, że bez względu na to, jak bardzo byśmy tego chcieli, natury nie można poszufladkować. Można to zaobserwować na przykład u ptaków szek, ale także u ptaków dominant edged. W tym autosomalnym dominującym odpowiedniku marbled możemy mieć ptaki z charakterystycznym wzorem krawędzi, a także ptaki z niewielką redukcją eumelaniny. Nie wolno zapominać, że Matka Natura zawsze będzie próbowała wytworzyć jak najwięcej eumelaniny nawet w tych mutacjach. Eumelanina pełni przecież funkcje ochroną.  Może to skutkować dużą liczbą fenotypów.

Marbled jest z natury bardzo zmienną mutacją, co można zaobserwować również podczas badań piór.

Nie jest tajemnicą że najciekawsze i zaakcentowane marbled to zazwyczaj samce, które są również szpaltami na SL ino. Może to odnosić się do możliwej poligenii lub epistazy fenotypu marbled i może również wyjaśniać różne fenotypy.

Pomimo tego, że marbled to naprawdę piękne ptaki to niestety mutacja jest rzadko spotykana u hodowców. Większość hodowców wkłada dużo wysiłków hodowlanych w wielkość swoich ptaków a ptaki marbled zwykle nie są zbyt duże. Jednak z wynikami lęgowymi nie ma problemu, ponieważ ptaki te są wystarczająco żywotne. Marbled można bez problemu łączyć z dark factor i mutacjami psittaciny.

Kilka podstawowych kombinacji

green/marbled x green/marbled
25% szans na green
50% szans na green/marbled
25% szans na marbled green

Jeszcze raz uwaga, zielonych szpaltów na marbled nie można odróżnić od czystych zielonych ptaków i dlatego to połączenie nie jest idealne.

green/marbled x green
50% szans na green
50% szans na green/marbled

green/marbled x marbled green
50% szans na green/marbled
50% szans na marbled green

marbled green x marbled green
100% marbled green

Kombinacje z dark factor są również możliwe i jest to wyraźnie widoczne na krawędziach. Rada: warto selekcjonować ptaki z najładniejszymi obrzeżami.

marbled green x D green
50% szans na green/marbled
50% szans na D green/marbled

marbled green x DD green
100% D green/marbled

DD green/marbled x DD green/marbled
25% szans na DD green
50% szans na DD green/marbled
25% szans na marbled DD green

marbled D green x marbled green
50% szans na marbled green
50% szans na marbled D green

marbled D green x marbled D green
25% szans na marbled green
50% szans na marbled D green
25% szans na marbled DD green

marbled D green x marbled DD green
50% szans na marbled D green
50% szans na marbled DD green

marbled DD green x marbled DD green
100% marbled DD green

Marbled to mutacja eumelaniny. Stąd kombinacje z innymi mutacjami eumelaniny nie wchodzą w rachubę.

Kombinacje z akwa, turkus, *blue*, orange face, pale headed i opaline są możliwe bez żadnych problemów.

Kombinacja z aqua
Te kombinacje były kiedyś nazywane silver, silver cherry lub american silver. Teraz trzymamy się międzynarodowych nazw i używamy tylko marbled aqua. Jak w każdej kombinacji z marbled, najlepiej wybrać ptaki z najładniejszym wzorem krawędzi.

 marbled aqua

Kombinacja z turkusem
Podobnie jak z akwa, marbled można łączyć z turkusem. Obecnie istnieją dwa rodzaje. Połączenie z turkusem i selekcjonowanym typem *blue*. Oba typy są możliwe. Zwróćmy uwagę, że zestawienia z turkusem rzeczywiście można rozpoznać jako turkus, a więc z jasnoróżowym odcieniem na czole i jasnozielonym odcieniem na skrzydłach. Kombinacje z typem *blue* muszą w pełni spełniać wymagania koloru niebieskiego. Maska musi być całkowicie biała, a upierzenie pozbawione odcienia psittaciny. Innymi słowy, całkowicie niebieski.

marbled turkus

Kombinacja z orange face
Kontrast z orange face daje bardzo ciekawe fenotypy. Jeśli połączymy też dark factor, będzie jeszcze lepiej.

Kombinacja z pale headed
Możliwych jest wiele fenotypów. Możemy hodować ptaki, które są SF (jednoczynnikowe) lub DF (podwójne) pale headed. Moglibyśmy też dodać jeden lub dwa dark factor, a więc mnóstwo wyzwań. Należy pamiętać, że ptaki DF pale headed są najpiękniejsze i najlepiej jest hodować ten typ.

Kombinacja z opaline
W przeciwieństwie do kombinacji opaline z innymi mutacjami na chromosomie Z nie potrzebujemy cross-over aby połączyć marbled z opaline. Marbled jest przecież autosomalną mutacją recesywną i dlatego nie znajduje się na chromosomie Z.

 

Opracowano na podstawie książki : "Lovebirds Compendium" - 2016 - Dirk Van den Abeele